Սույն բաժնում ներկայացված է Ճապոնիայի փորձը և Հայսատանի ՓՄՁ ԶԱԿ/ԾՄՀԳ համատեղ իրականացված «Տեղական արտադրության զարգացում և տեղական ապրանքանիշերի առաջմղում Հայաստանում» միջազգային համագործակցության ծրագրի շրջանակներում մշաված նյութերը։

Կառավարեք որակը

Որակի կառավարման ասպարեզում Ճապոնիայի ակնառու հաջողությունների պատճառով որոշ մասնագետներ համարում են, որ որակի կառավարման Ճապոնիայում գործող համակարգը տարբերվում է մյուս երկրներում կիրառվող համակարգերից: Որակի կառավարմանը Ճապոնիայում ունեն մոտեցման իրենց առանձնահատկությունները, որոնցից հիմնականներն են. ֆիրմայի բոլոր բաժանմունքներում կողմնորոշումը դեպի գործընթացների և աշխատանքի արդյունքների մշտական կատարելագործումը, կողմնորոշումը դեպի ոչ թե արտադրանքի, այլ գործընթացների որակի վերահսկումը, կողմնորոշումը դեպի արատներ թույլ տալու հնարավորությունների կանխումը, հաջորդ օպերացիաների դիրքերից նախորդների հետազոտումը և վերլուծությունը, աշխատանքի արդյունքների որակի համար անմիջական կատարողների լրիվ պատասխանատվությունը, մարդկային գործոնի ակտիվ օգտագործումը, բավորների և ծառայողների ստեղծագործական հնարավորությունների զարգացումը: Ճապոնական արտադրանքի բարձր որակի երաշխիք է նաև կատարյալ տեխնոլոգիան: Ճապոնիայում արդյունաբերության մեջ որակի բարձրացման ասպարեզում կարևոր է նաև ֆիրմայի աշխատակիցների, հատկապես ղեկավարների պատրաստումն ու մշտական ուսուցումը: Բանվորների ուսուցումը իրականացնում են նրանց անմիջական ղեկավարները: Ճապոնիայում որակի կառավարման համակարգի կարևոր առանձնահատկություններից է նաև ֆիրմաների կողմից մատակարարների սեփական ցանցի ստեղծումը: Պատվիրատու ֆիրմաները իրենց մատակարարների հետ համագործակցում են արտադրության նախագծման պահից սկսած, տեխնոլոգիական գործընթացի մշակման ժամանակ և տվյալ արտադրանքի բուն արտադրության ժամանակ:



Որակի կառավարման հիմնական և կարևոր կետերը սննդի արտադրության ձեռնարկությունների համար


Սննդի վերամշակման հայկական փոքր ձեռնարկությունների համար վաճառելի արտադրանք ստեղծելու ամենակարևոր կետերից մեկը որակի կառավարումն է՝ արտադրության վերահսկման ստանդարտեցման գիտելիքի հետ։

Բարձրորակ արտադրանք ստեղծելու և որակը պահելու համար անհրաժեշտ է մշակել արտադրամասի հինգ (5) ստանդարտներ, ինչպես ներկայացված է ստորև․


Նախորդ բաժնում ներկայացված Q7 գործիքները կարող են օգտագործվել այս հինգ ստանդարտների կիրառումն ապահովելու համար՝ նպատակ ունենալով համապատասխան որակին հասնելը։

Արտադրանքի փաթեթավորման բարելավում


Քանի որ որակի և մակնշման կանոնակարգերն աշխարհում գնալով խստանում են, համապատասխան փաթեթավորման ձևավորումը պարտադիր է արտահանում իրականացնելու համար։ Այս հատվածը ներկայացնում է փաթեթավորման հիմնական գործառույթները, փաթեթավորման ձևավորման գործընթացը և մակնշման հակիրճ նկարագրությունը։










Որակի կառավարում՝ հիմնված ԿԱՅԶԵՆ-ի (շարունակական բարելավում) վրա





Արտադրանքի և բիզնեսի որակը կարելի է բարելավել շարունակական բարելավման (Կայզեն) միջոցով, որը կարելի է բնութագրել որպես նախորդ գործառնությունից սերտած դասերի կիրառում ներկա կառավարման մեջ, ինչպես պատկերված է ստորև․


Ընդհանուր որակի կառավարում (ԸՈԿ) և Q7 (որակի կառավարման յոթ գործիքներ)

Ընդհանուր որակի կառավարումը (ԸՈԿ) վերաբերում է մի քանի ոլորտների, ինչպիսիք են ապրանքը, գործառնական համակարգը, բիզնեսի վարչարարությունը և այլն, որակի բարելավմանն ուղղված միացյալ ջանքերին՝ համակարգված կերպով նախորդ գործառնությունից սերտած դասերի կիրառման միջոցով։

Որակի կառավարման յոթ գործիքները (Q7) կիրառվում են ԸՈԿ գործողություններում և հանդիսանում են մեթոդների լրակազմ, որոնք ճանաչվել են որպես ամենից օգտակարը որակի հետ կապված խնդիրների լուծման համար։

Այս գործիքների կիրառման միջոցով ԸՈԿ-ը թիրախավորում է

(i) որակի խնդիրների ճանաչումը, որոնց վրա պետք է կենտրոնանա ընկերությունը, արդյունավետ կերպով որակի բարելավման համար՝ առանց ջանքեր ծախսելու,

(ii) ապրանքի որակի և ընկերության կառավարման ընդհանուր որակի օպտիմալացումը։


Պատճառահետևանքային գծապատկերը (հայտնի է որպես «ձկան կմախք»), Q7 գործիքներց մեկը, կիրառվում է շատ դեպքերում՝ հետևյալ առումներով (5Ms)թիրախավորված որակին հասնելու նպատակով իրականացվելիք բոլոր հնարավոր միջոցառումները բացահայտելու համար.

  • Նյութ (Material). հումքի վերաբերյալ միջոցառումներ, ներառյալ՝ հումքի պաշարների կառավարում, նյութերի համապատասխան օգտագործում և այլն,
  • Մեքենա (Machine). Մեքենաներին և գործիքներին բերաբերվող միջոցառումներ, ներառյալ՝ տեխ․ սպասարկում, արտադրական մեքենայի համապատասխան շահագործում և այլն,
  • Մարդիկ (Men (workers)). Աշխատակիցներին վերաբերվող միջոցառումներ, ներառյալ՝ աշխատակիցների վերապատրաստում, նրանց առողջության պայմաններ և այլն,
  • Մեթոդ (Method). Արտադրության մեթոդին վերաբերող միջոցառումներ, ներառյալ՝ արտադրական գործընթացի կառավարում, ձևափոխությունների առաջադրանքներ և այլն,
  • Չափումներ (Measurement). Չափումներին վերաբերող միջոցառումներ, ներառյալ՝ որակի տվյալների հավաքագրում և վերլուծություն։

Q7-ի մնացած վեց գործիքները, որոնք ներկայացված են հետևյալ աղյուսակում, կարող են հեշտացնել տվյալների հավաքագրման և վերլուծության միջոցառումները։ Կարևոր է նշել, որ տվյալների կառավարումը հանդիսանում է որակի վերահսկման հիմքը, ուստի չափումները հանդիսանում վերոնշյալ 5M-երից մեկը։

Q7 գործիքների հակիրճ բացատրություն

Որակի կառավարման հիմնական և կարևոր կետերը սննդի արտադրության ձեռնարկությունների համար

Սննդի վերամշակման հայկական փոքր ձեռնարկությունների համար վաճառելի արտադրանք ստեղծելու ամենակարևոր կետերից մեկը որակի կառավարումն է՝ արտադրության վերահսկման ստանդարտեցման գիտելիքի հետ։

Բարձրորակ արտադրանք ստեղծելու և որակը պահելու համար անհրաժեշտ է մշակել արտադրամասի հինգ (5) ստանդարտներ, ինչպես ներկայացված է ստորև․


Նախորդ բաժնում ներկայացված Q7 գործիքները կարող են օգտագործվել այս հինգ ստանդարտների կիրառումն ապահովելու համար՝ նպատակ ունենալով համապատասխան որակին հասնելը։

Արտադրանքի փաթեթավորման բարելավում


Քանի որ որակի և մակնշման կանոնակարգերն աշխարհում գնալով խստանում են, համապատասխան փաթեթավորման ձևավորումը պարտադիր է արտահանում իրականացնելու համար։ Այս հատվածը ներկայացնում է փաթեթավորման հիմնական գործառույթները, փաթեթավորման ձևավորման գործընթացը և մակնշման հակիրճ նկարագրությունը։

2.1.1 Փաթեթի հիմնական գործառույթները

Փաթեթի երեք (3) հիմնական գործառույթներն են՝ 1) պաշտպանություն, 2) հարմարություն և 3) հաղորդակցություն։

1) Պաշտպանություն

Փաթեթն արտադրանքը պետք է պաշտպանի ֆիզիկական (Կոտրվածք, ձևափոխություն, տապ, խոնավություն և այլն), քիմիական (օքսիդացում, քայքայում և այլն), մարդկային (Երեխաներից պաշտպանված, վնասում և այլն) և կենսաբանական (Բակտերիաներ, միջատներ և այլն) գործոններից առաջացող վտանգներից։

2) Հարմարություն

Փաթեթը պետք է ձևավորել այնպես, որ այն հեշտ լինի տեղափոխել, օգտագործել ու ճանաչելի լինի տարածորդների, մանրածախ վաճառողների և սպառողների համար։

3) Հաղորդակցություն

Փաթեթը սպառողներին գրավում է արտադրանքի, ապրանքանիշի և ընկերության գովազդի միջոցով։Փաթեթի պիտակի վրա պետք է համապատասխան տեղեկատվություն տրամադրվի՝ համաձայն կանոնակարգերի։ Մակնշման այլ մանրամասները ներկայացված են (3) «Մակնշում» բաժնում։

Փաթեթի ձևավորման գործընթաց:

Մակնշման ամփոփ նկարագրություն

Պիտակի բովանդակությունը պետք է համապատասխանի արտահանման ուղղության կանոնակարգերին։ Շատ երկրների կանոնակարգերը, ԵՄ, ԱՄՆ, Հարավ-արևելյան Ասիայի երկրներ և այլն, համապատասխանում են «Կոդեքս Ալիմենտարիուսին»։ Քանի որ մակնշման ստանդարտները և բովանդակությունը տարբերվում են՝ կախված երկրից, սննդի տեսակ և օգտագործում, և այլն, խորհուրդ է տրվում մակնշման վերաբերյալ պահանջների մասին հարցնել արտահանման երկրում Ձեր գործընկերոջը։

Ընդհանուր առմամբ մակնշման համար պահանջվում է հետևյալ բովանդակությունը․

Սննդի մակնշման ընդհանուր բովանդակություն

Որակի կառավարման միջազգային համակարգեր

Որակի կառավարման համակարգի ընդունումը կազմակերպության համար ռազմավարական որոշում է, որը կարող է օգնել բարելավել նրա ընդհանուր կատարողականը և ամուր հիմք ապահովել կայուն զարգացման նախաձեռնությունների համար:

Միջազգային ստանդարտի հիման վրա որակի կառավարման համակարգի ներդրման պարագայում կազմակերպությանը հնարավոր օգուտներն են.

ա) Հաճախորդներին և կիրառելի օրենսդրական ու կարգավորող պահանջներին համապատասխանող ապրանքների և ծառայությունների հետևողականորեն տրամադրելու ունակությունը

բ)հաճախորդների գոհունակությունը բարձրացնելու հնարավորությունների խթանում

գ) ռիսկերի նվազեցում

դ) որակի կառավարման համակարգի պահանջներին համապատասխանություն ցուցաբերելու ունակություն

Որակի կառավարման համակարգերի ներդրումը կարող է օգնել ձեր բիզնեսին՝ հասնել ավելի մեծ հետևողականության ապրանքների կամ ծառայությունների մատուցման գործում, նվազեցնել ռիսկերը և թանկ արժեցող սխալների հանվանականությունը, բարձրացնել արդյունավետությունը` բարելավելով ժամանակի և ռեսուրսների օգտագործումը։

ISO 9000 խումբը աշխարհի ամենատարածված որակի կառավարման ստանդարտն է ցանկացած չափի ընկերությունների և կազմակերպությունների համար։

ISO 9000-ը որակի կառավարման միջազգային ստանդարտների «խումբ» է, որը ստեղծված է արտադրողներին հավաստացնելու, որ իրենց արտադրած ապրանքը համապատասխանում է սպառողների կարիքներին՝ միաժամանակ բավարարելով հաստատված կարգավորման պահանջներին։